Untitled Document
DiyAudio.org
Do It Yourself Speakers&Amplifiers
 
Home
Facebook
Kontakt
Diyaudio.com
Untitled Document
Home
Podstawy
Akustyka
Obudowa
Pomiary
 

Untitled Document
Podstawy
Słuch
Dźwięk
Ciśnienie akustyczne
Psychoakustyka
Prędkość dźwięku
Obudowa
Obudowa
Matrix
Kompozyt
Wytlumianie obudowy
Akustyka
Budowa głośnika
Połączenia głośników
Obudowa zamknięta
Obudowa band-pass
Obudowa bass-reflex
Wytrzymałość mocowa
Regeneracja głośnika
Pomiary
Wstęp
Komora bezechowa
MLS i bramkowanie
MLS a pomieszczenie
Mikrofon pomiarowy
Przystawka

 

 

 

 

Home / Budowa głośnika

Zanim zaczniemy projektować subwoofery i zestawy głośnikowe, musimy się dowiedzieć jak zbudowany jest i jak działa głośnik. Przekrój głośnika dynamicznego wygląda następująco:

Szkieletem (kręgosłupem) głośnika jest kosz. W większości tanich głośników kosz wykonany jest z blachy stalowej (tzw wytłoczka). Taki kosz pokryty jest lakierem proszkowym aby przesunąć wyżej rezonans własny oraz zabezpieczyć głośnik przez wpływem czynników atmosferycznych (car audio). Możemy również spotkać kosze z tworzyw sztucznych. Najlepsze głośniki mają kosze wykonane z aluminium, magnezu lub innych lekkich stopów. Takie kosze są bardzo sztywne i lekkie dzięki czemu nie odkształcają się przy dużych obciążeniach. Posiadają również wązkie, opływowe żebra dzięki czemu ciśnienie tylnej strony membrany może być szybko rozpraszane bez negatywnej kompresji.

Do górnej części kosza przyklejone jest zawieszenie górne, najczęściej stosowanym materiałem jest różnego rodzaju guma lub np pianka (Tonsil). Głośniki, których zawieszenie górne wykonane jest z papieru lub papieru powlekanym lakierem są najczęściej przeznaczone do profesjonalnych zestawów wykorzystywanych w nagłośnienie estradowym, aczkolwiek zdarza się kilka wyjątków (TangBang, PHL). Takie zawieszenia są bardzo sztywne, dzięki czemu głośnik jest w stanie "przyjąć" bardzodużą moc.

Do górnego zawieszenia przyklejona jest membrana, najczęściej wykonana w kształcie stożka (optymalny kształt pod względem sztywności). Materiałów z których wykonuje się membrany jest naprawdę wiele, najczęściej spotykane to:

  • celuloza
  • celuloza powlekana lakierem
  • aluminium
  • kevlar
  • polipropylen
  • membrany ceramiczne
  • włókna węglowe i drzewne
  • różnego rodzaju "kanapki" czyli połączenie kilku materiałów
  • diament(!)

Który z materiałów jest najlepszy? Odpowiedzi jest tyle, ile membran. Każdy materiał posiada unikalne właściwości i tak naprawdę od konstruktora i jego preferencji muzycznych zależy, co wybierze. Moim zdaniem, warto stosować membrany sztywne (pomimo problemów z rezonansem na skraju pasma), natomiast moim ulubionym materiałem jest... stara dobra celuloza.

Na środku membrany znajduje się kopułka lub korektor fazy. Zadaniem kopułki jest osłona szczeliny przed kurzem i ciałami obcymi, które mogą doprowadzić do uszkodzenia cewki. Korektor fazy ma kształt szpica. Ostatnio pojawia się on w różnego typu tańszych głośnikach - należy jednak zwrócić uwagę na to, że korektor fazy jest przymocowany na stałe, nie porusza się wraz z ruchem membrany.

Do membrany przyklejona jest cewka, która znajduje się w stałym polu magnetycznym "magnesu" (a dokładniej polu kształtowanym przez nabiegunnik). Jej karkas wykonany jest z aluminium, tytanu lub nomexu. Jeżeli do cewki doprowadzimy prąd, wytwarzane jest pole magnetyczne, a ponieważ cewka znajduje się w stałym polu magnetycznym jest wypychana na zewnątrz (lub wpychana do środka, jeżeli prąd popłynie w drugim kierunku). Dzięki temu membrana się porusza. Czym większe natężenie prądu, tym na cewkę działa większa siła i zwiększa się amplituda.

Cewka przyklejona jest do resora, dzięki czemu wycentrowana jest w szczelinie. Resor wykonany jest z tkaniny impregnowanej.

Magnes najczęściej wykonany jest z ferrytu. W droższych głośnikach stosuje się magnesy neodymowe, które wytwarzają bardzo silne pole magnetyczne przy małych wymiarach i masie. Można też spotkać konstrukcje z magnesami kobaltowymi, które osiagają podobną siłe jak magnes neodymowy.

Rolą nabiegunnika jest odprowadzanie ciepła z cewki oraz kształtowanie pola magnetycznego. Sprawność typowego głośnika wynosi od 0,1 do 3%. Jeśli wysterujemy głośnik mocą 100W, to dostajemy w zamian od 0,1 do 3W mocy akustycznej. Reszta mocy zostaje odprowadzona do otoczenia w postaci ciepła.

Dobrej klasy głośniki posiadają w nabiegunniku miedziany pierścień (tzw. zwój zwarty). Element ten linearyzuje w pewnym stopniu impedancję głośnika (zmniejsza reaktancję indukcyjną). Niektórzy producenci wiercą w nabiegunniku otwór dzięki czemu cewka jest lepiej chłodzona i nie wyst ępuje kompresja powodowana ruchami membrany.

Jarosław Sobólski

Untitled Document